Thủy Tiên

Thủy tiên có tên khoa học (Narcissus Tazetta Linn) thuộc họ Hành Tỏi mùa thu sinh trưởng, mùa đông nở hoa, mùa xuân tích dinh dưỡng, mùa hè ngủ nghỉ. Nguyên sản ở Trung Quốc, nhất là vùng Phúc Kiến, Thượng Hải Thủy tiên là loài cây ưa sáng, ưa ấm và ẩm, chịu ẩm ướt kỵ khô hạn, sợ rét.

Thủy tiên là một loài hoa đặc biệt mùa thu sinh trưởng, mùa đông nở hoa, mùa xuân tích dinh dưỡng, mùa hè ngủ nghỉ. Hoa thủy tiên là một loài ưa sáng, ưa ẩm, sợ rét đó cũng là một điểm để bạn chú ý chăm sóc đến hoa thủy tiên.

Cuối thu đầu đông là khoảng thời gian tuyệt vời nhất để bắt đầu trồng hoa thủy tiên. Chúng không đòi hỏi quá nhiều sự chuẩn bị và bất kỳ ai cũng có thể trồng được những chậu hoa thủy tiên đẹp hoàn hảo. Để trồng được cho mình những cây hoa thủy tiên làm hoa trang trí trong khu vườn của mình bạn có thể nắm vững những kĩ thuật sau đây trước khi trồng cho mình những bông hoa đẹp.

Phân bổ

Hoa thủy tiên có nguồn gốc đặt hoa ở hà nội ở khu vực phía Bắc Phi và Tây Nam Châu âu, nhưng có một số loài có thể được tìm thấy ở khu vực Châu Á như Trung Quốc, một số người tin cho rằng hoa thủy tiên có nguồn gốc từ Ba Tư, được mang sang Trung Quốc từ thế kỷ thứ XIII bởi những thương nhân.

Thủy tiên rất được ưa chuộng tại Trung-quốc và được gọi dưới những tên cầu kỳ như ngọc linh lung , lăng ba tiên tử. Thủy tiên tuy là loại hoa quý tại VN, nhưng là loại hoa rất thông thường tại Hoa-kỳ, nhất là ở miền Đông Bắc.

Chăm sóc

Kỹ thuật gieo hạt giống Thủy Tiên.

– Đặc điểm sinh học: Thủy Tiên là một loài hoa đặc biệt  sinh trưởng vào mùa thu và nở hoa vào mùa đông, mùa xuân tích dinh dưỡng, mùa hè ngủ nghỉ. Là một loài ưa sáng, ưa ẩm, sợ rét. Đây là một điều mà chúng ta cần chú ý trong kỹ thuật gieo trồng loài hoa này.

– Thời vụ gieo trồng: Cuối thu đầu đông là khoảng thời gian tuyệt vời nhất để bắt đầu trồng hoa Thủy Tiên. Loại cây này rất cần ánh sáng, đủ nắng thì hạt nhanh nảy mầm. Kỹ thuật trồng và chăm sóc hoa thủy tiên không đòi hỏi quá nhiều sự chuẩn bị và bất kỳ ai cũng có thể trồng được những chậu hoa thủy tiên đẹp hoàn hảo.

– Gieo trồng: Khi đã chuẩn bị chậu và đất rồi thì tiến hành gieo hạt, lấp một lớp đất mỏng rồi tiến hành tưới nước giữ ẩm cho cây.

Kỹ thuật chăm sóc hoa Thủy Tiên.

– Tưới nước: Hàng ngày tưới nước cho cây, tuy là cây chịu rét giỏi thế nhưng khi nhiệt độ hạ thấp thì cây không thể phát triển tốt, hoa sẽ ra muộn, nên để nơi có ánh nắng ít nhất 6 giờ/ngày ở nơi có ánh nắng dịu nhẹ.

– Bón phân: Cần bổ sung chất dinh dưỡng để giúp cho cây sinh trưởng tốt, bạn nên bón phân nito cho cây là tốt nhất.

– Khi hoa nở thì cần tưới nước thường xuyên hơn, hoa tàn thì cắt bỏ hoa để giúp cho chất dinh dưỡng tập trung vào phần cây. Bạn có thể để củ của nó làm giống, trồng trong vụ sau sẽ thích hợp và có khả năng trồng dễ hơn là gieo hạt.

Bệnh

Thuỷ tiên có một số bệnh hại nhưu: bệnh khô lá, bệnh đốm nâu, bệnh tuyến trùng. 

1. Bệnh khô lá thường phát sinh trên lá, bắt đầu từ ngọn lá hình thành các đốm vàng rồi lan rộng dần thành đốm lớn màu nâu, xung quanh có viền vàng, trên đốm có nhiều bột đen. Khi nhiệt độ cao, không thoáng gió bệnh càng nặng.

Phương pháp phòng trừ: Lúc trồng cần bỏ bẹ khô, dùng thuốc tím 1% rửa 2-3 lần, chú ý thoáng gió trong phòng và khống chế nhiệt độ phòng. Khi bị bệnh dùng thuốc Zineb 0,1% hoặc dùng nước Boocđô 0,3% phun lên cây.

2. Bệnh đốm nâu. Bệnh thường phát sinh vào mùa xuân hè. Chủ yếu là hình thành các đốm vàng, nâu, nâu sẫm trên lá; hình thoi dài. Bệnh có thể làm cho lá xoăn lại và chết khô.

Phương pháp phòng trừ: Nếu phát bệnh phun thuốc Daconil 0,2%, phun 3-4 lần cách nhau 5-7 ngày.

3. Bệnh tuyến trùng. Tuyến trùng xâm nhễim qua không khí làm cho lá và củ hình thành các đốm vân nâu vàng, rồi khô dần từ dưới lên trên. Trên củ hình thành đốm nâu thối và lõm xuống.

Phương pháp phòng trừ: Mỗi chậu cây thuỷ tiên bón 15-25 g Furadan. Nếu củ có tuyến trùng cần dùng nước ấm 40-45oC thêm vào 0,5% dung dịch Formalin ngâm trong 3-4 giờ. Nếu bệnh quá nặng nên loại bỏ và đem đốt đi.

Tác dụng y học

DƯỢC TÍNH VÀ CÁCH DÙNG:

Thủy tiên căn được ghi chép trong bản thảo cương mục. Củ thủy tiên được xem là có vị đắng, chát tác dụng vào các kinh mạch thuộc hệ tâm và phế. Thủy tiên có khả năng phân tán nhiệt, trục hàn, trừ được mủ để làm lành vết thường sưng tấy, nên chữa trị được mụn nhọt, côn trùng chích.

Theo “bản thảo Đại hòa” (Nhật) thì nên giữ gốc thủy tiên phơi khô, tán thành bột để trị các vết thương chảy mủ.

Theo “Trung quốc dược học Đại tự điển” thì củ thủy tiên giả nát dùng để đắp vào những nơi sưng, nhất là sưng ngực của phụ nữ (nhũ ung) rất công hiệu.

Dược học Ấn-độ dùng rễ thủy tiên để giúp gây ói mửa và trị nhức đầu.

CÁC NGHIÊN CỨU DƯỢC HỌC MỚI:

  • Tác dụng co thắt tử cung : dung dịch trích tươi từ củ thủy tiên cho thấy có tác dụng kích thích co bóp bắp thịt tử cung.
  • Tác dụng chống ung thư: các alkaloid trích từ thủy tiên có khả năng ngăn chặn sự phát triển của các tế bào ung thư màng phúc mô loại Ehrlich và ung thư máu loại Rauscher ( thử nghiệm của Furusawa, Suzuki và các cộng sự viên công bố trên Poc. soc Exp Biol Med số 140 năm 1972; số 145 năm 1974.)
  • Khả năng chống siêu vi: dung dịch trích từ thủy tiên trị được bệnh sưng màng óc do siêu vi kiểu lymphocytic-choriomeningitis ( thử nghiệm tại Stuttgard Đức do Teuscher và Lindequist 1994).

Giá trị kinh tế

Hương thơm của hoa thủy tiên rất phong phú gợi nhớ hương thơm của những lá xanh thẫm kết hợp cùng với hương hoa lan dạ hương và hoa nhài. Tinh dầu hoa được chiết xuất bằng phương pháp tách hương của hoa. Hương thơm tinh dầu hoa thủy tiên nồng nàn, có thể tác động đến thần kinh, có thể xoa dịu hệ thần kinh và giải tỏa căng thẳng.

Khi nói đến hoa thủy tiên, thì người VN nghĩ ngay đến một cây hoa của ngày xuân, gọt tỉa cầu kỳ với những thú thưởng ngoạn của những nhà nghệ nhân. Phương thức chăm sóc khiến cây trổ hoa đúng dịp Tết Nguyên đán đã trở thành một nghệ thuật “thưởng hoa” chưa kể đến những cách uốn cuống (cuống chung của chùm hoa) để có những hình dáng khác nhau… như kiểu vũ kiếm với cuống thẳng vút cao, kiểu thủy ba với cuống uốn cong như sóng nước, rồi kiểu phượng vũ với cuống vừa thẳng vừa cong.

1.Hương thơm dịu nhẹ, rất thích hợp trồng trong chậu kiểng; có tác dụng tương đối cao trong việc chống lại các chất độc như chlorine hydride và sulfur dioxide.

2.Có thể dùng làm tinh dầu: Bên trong thân có chứa chất Ancaloit, đây là một loại chất có độc, có thể dùng làm thuốc, có tác dụng giảm đau; nghiền thân hành nát, sau đó đắp lên vết thương có thể giúp giảm sưng và đau.

Ý nghĩa

Hoa thủy tiên theo cách gọi tên hoa có nhĩa là “Nàng tiên nước“, nàng tiên hoa nơi thuỷ cung.

Hoa Thủy Tiên được coi như biểu tượng của sự kiêu sa và quá yêu thương bản thân mình. Các cô gái khi được tặng hoa Thủy Tiên hẳn sẽ bối rối : người đã gởi nó chỉ luôn chú ý tới chính anh ta nhiều hơn.

Những ngày cuối năm, Thuỷ Tiên được chăm sóc để hoa nở đúng Giao Thừa, hy vọng mang đến tài lộc sung túc và may mắn trong năm mới.

Hoa thủy tiên còn là biểu tượng cho giàu sang quyền quý

Ngày nay, người ta xem màu vàng tươi sáng của hoa như là một biểu tượng của sự hồi sinh – dấu hiệu cho sự bắt đầu mùa xuân. Thủy tiên được chọn là loài hoa của tháng ba – tiết xuân phân.

Người ta cho rằng Thủy Tiên đem lại may mắn cho những ai tránh giẫm đạp lên chúng. Tuy nhiên, do e ngại nó có thể mang lại sự phù phiếm bất hạnh cho cô dâu, Thủy Tiên không bao giờ hiện diện trong đám cưới.

Phân loại

Phần lớn là hoa thủy tiên vàng và hoa thủy tiên trắng, còn cánh hoa ở giữa có màu trắng, vàng, đỏ và cam…

  • Loại Loa kèn: phần cánh hoa ở giữa dài hơn cánh bên ngoài.
  • Loại Ly lớn: phần cánh bên ngoài dài hơn phần cánh ở giữa.
  • Loại Ly nhỏ: độ dài của phần cánh hoa ở giữa bằng khoảng 1/3 độ dài cánh hoa bên ngoài

Các nhà trồng hoa trên thế giới đã lai tạo nhiều chủng và phân biệt bằng màu sắc hoa:

  • nhóm bicolore :bao hoa màu trắng, phần phụ màu vàng
  • nhóm albae: bao hoa và phần phụ đều màu trắng
  • nhóm lutea : bao hoa và phần phụ đều màu vàng.

Gia đình Daffodil có rất nhiều cây hoa đủ màu sắc, nhưng trong phạm vi bài này xin chỉ mô tả riêng về thủy tiên. Thủy tiên ( Trung-hoa và Việt-nam) có lẽ do lai tạo giữa 2 loài N. incomparabilis và N. tazetta.

Cây thuộc loại cỏ, to và khỏe, với củ lớn có vỏ đen bên ngoài. Lá dẹp và thẳng, dạng thuôn, màu xanh trắng. Hoa mọc thành cụm trên một cuống chung, mọc ra từ nách lá. Cuống có thể thẳng hoặc hơi cong. Hoa màu trắng hay vàng tươi, dạng hình ống dài cỡ 2cm. Hoa mọc thành nhóm 3- 4 hoa (Polyanthus: bunch-flowered) . Hoa có mùi rất thơm.

Thủy tiên còn được chia thành 2 loại tùy theo hoa: thủy tiên đơn và thủy tiên kép (loại đơn được các nghệ nhân Việt-nam ưa chuộng hơn). Người Mỹ thích loại kép với những giống như Cheerfulness (hoa trắng), golden cheerfulness.

Thủy Tiên
Chinese Sacred Lily
Narcissus
nàng tiên nước
hoa thủy tiên ngày tết
hoa thủy tiên vàng
thủy tiên trắng
ý nghĩa hoa thủy tiên
kỹ thuật trồng thủy tiên
thủy tiên trung quốc
thủy tiên việt nam
chăm sóc hoa thủy tiên ra hoa
chậu hoa thủy tiên
thủy tiên tết

Rate this post

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.